Cách trị sâu đục thân, đục cành trên cây sầu riêng

1. Dấu hiệu nhận biết sâu đục thân – Xén tóc hại sầu riêng

Xuất hiện mùn cưa quanh gốc

Dưới gốc cây sầu riêng bị sâu đục sẽ thấy xuất hiện lớp mùn cưa – do vỏ cây bị phá hoại. Nếu mùn còn ẩm, tức là sâu mới tấn công. Nếu mùn khô, màu sẫm thì sâu đã hoạt động lâu và gây tổn thương nghiêm trọng.

Lỗ đục và vết chảy nhựa

Trên thân sẽ thấy các lỗ nhỏ có mùn cưa khô bao quanh và có thể kèm theo nhựa cây chảy ra. Quan sát kỹ vị trí mùn còn ướt, đó là nơi sâu đang ẩn náu. Khi đường đục kéo dài quanh thân, cây có thể đã mất hoàn toàn khả năng dẫn dinh dưỡng và sẽ chết nhanh chóng.

Cây chậm lớn, lá héo nhiều

Cây phát triển chậm, lá đồng loạt héo rũ là dấu hiệu rõ rệt nhất của việc sâu đã đục sâu vào thân. Gây tổn thương lớn đến thân và cành. Nếu không xử lý, cây sẽ héo dần từ lá, cành và chết hoàn toàn.

2. Nguyên nhân xuất hiện sâu đục thân

Sâu đục thân là ấu trùng của bọ xén tóc. Loài côn trùng hoạt động mạnh vào mùa hè nắng nóng. Bọ trưởng thành không gây hại. Nhưng ấu trùng có thể tồn tại từ 1–3 năm, đục thân cây để sinh trưởng.

Cuối mùa nắng, bọ xén tóc đẻ trứng vào các kẽ nứt trên thân cây. Đầu mùa mưa, trứng nở, ấu trùng bắt đầu đục thân để hút dinh dưỡng. Sau khi lớn, chúng chui ra, kết kén và hóa thành bọ xén tóc trưởng thành, tiếp tục vòng đời trên cây khác.

3. Hậu quả sâu đục thân gây nên

• Mất khả năng vận chuyển dinh dưỡng: Sâu ăn lớp mô giữa thân và vỏ, làm đứt hệ thống dẫn nước và dưỡng chất.
• Tỷ lệ đậu trái thấp: Hoa có thể ra nhiều nhưng cây yếu nên đậu quả kém.
• Tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập: Đặc biệt là nấm Phytophthora, gây héo lá, thối rễ, khô cành.

4. Biện pháp phòng ngừa

• Thăm vườn thường xuyên, quan sát kỹ thân cây để phát hiện sớm dấu hiệu bệnh.
• Đầu mùa mưa, có thể đặt bẫy đèn để thu hút và bắt bọ xén tóc trưởng thành.
• Tỉa cành lá định kỳ giúp cây thông thoáng, loại bỏ bộ phận già yếu.
• Không tự ý đục lỗ hay lột vỏ thân cây nếu nghi ngờ có sâu – hành động này vô tình tạo điều kiện cho sâu sinh sản và lan sang cây khỏe mạnh.

5. Cách trị sâu đục thân

Kiểm soát bọ xén tóc bằng nấm sinh học

Phun nấm xanh hoặc nấm trắng quanh vườn. ây là nấm ký sinh tiêu diệt bọ xén tóc hiệu quả và thân thiện môi trường.

Cắt bỏ đoạn thân bị sâu

Cắt bỏ các cành bị sâu đục để loại trừ ổ sâu. Dùng dao nhỏ khoét trực tiếp vào lỗ đục sẽ thấy sâu hoặc nhộng bên trong. Cần bắt và tiêu diệt ngay. Với vết đục chưa quá sâu, nên vệ sinh sạch sẽ. Và bôi thuốc kháng khuẩn để ngăn ngừa lây lan.

Dùng thuốc trừ sâu hợp lý

Chọn thuốc đặc trị sâu đục thân, sử dụng đúng liều và thời điểm để tránh tồn dư. Có thể dùng bông gòn thấm thuốc hoặc rải thuốc hạt vào lỗ đục, sau đó lấy đất sét trám kín lại. Cách trị sâu đục thân với các loại thuốc có tính lưu dẫn, xông hơi. Như: Pyrinex 20EC, Basudin 10H/50ND, Marshal 200SC, Pegasus 500SC, Oncol 20EC,… Với cây tơ thấp, có thể rải Basudin 10H quanh gốc và tưới nước giúp thuốc thấm sâu.

Tăng sức đề kháng cho cây

Chăm sóc đúng cách, bón phân cân đối và bổ sung vi sinh vật có lợi giúp cây khỏe mạnh, tăng sức đề kháng với sâu bệnh. Thăm vườn thường xuyên để phát hiện sớm khi chỉ mới có vài cành hoặc đọt héo là thời điểm tốt nhất để xử lý. Tuyệt đối không chặt hoặc lột vỏ gốc cây nhằm kích thích ra trái, vì đó là nơi lý tưởng để xén tóc đẻ trứng.

Lưu ý: Nếu cây đã bị sâu đục nặng, phần thân tổn thương lớn hoặc có dấu hiệu chết dần thì cần cắt bỏ cây. Tránh sâu lây lan sang các cây khỏe mạnh khác.